VVV’er Manus de Lauwere

- door Gerrit van der Vorst-

Uit de Nieuwe Venlosche Courant in de jaren 1920-1930 wordt duidelijk dat Amandus Marie Joseph Alphons de Lauwere een goede voetballer was. De op 17 april 1906 in Venlo geboren Amandus stond namelijk in oktober 1923 – 17 jaar oud – al midvoor in het rooms-katholieke Noord-Limburgs elftal.

Zijn roepnaam was wel een ‘dingetje’. Niemand noemde hem Amandus. In het dagelijks leven werd hij een enkele keer Arnold, ook wel André en vooral Armand genoemd, maar op het voetbalveld was ‘Manus’ kennelijk een gemakkelijke roepnaam.

 

Amandus de Lauwere op latere leeftijd.

Manus de Lauwere begon met voetballen in de rooms-katholieke competitie, bij de Venlose club Constantia die in wit-zwart tenue speelde. In haar hoogtijdagen trok Constantia honderden toeschouwers naar de thuiswedstrijden aan de Schaapsdijk. In het seizoen 1924/1925 kwam daar geweldig de klad in – er kwam nauwelijks nog iemand meer kijken en – dat deprimeerde de spelers. Wat er speelde, werd niet bekend (Constantia ging in 1927 op in een fusie). Eind 1924 waren er al geruchten dat sommige spelers overwogen om naar een andere club over te stappen, en dat gebeurde aan het einde van het seizoen ook. Manus en een medespeler gingen met ingang van het seizoen 1925/1926 in het neutrale KNVB-verband voetballen, bij VVV. Best een stap in die tijd.

In het geval van Manus kan bij zijn beslissing meegespeeld hebben dat zijn tijdelijke werkgever een zeer toegewijd VVV-lid was. Directeur Theo Buskes van de enveloppenfabriek Enfa had zelf in het eerste gespeeld en was voorzitter (later erevoorzitter). Hij had er veel voor over om VVV te verlossen uit het langdurig verblijf in de 2^e klasse B.

VVV-voorzitter Theo Buskes.

Manus de Lauwere zou bij VVV op de posities rechtshalf, rechtsbinnen en rechtsbuiten spelen. Hij was in het seizoen 1925/1926 niet meteen een basisspeler in het VVV-elftal dat net kampioen was geworden (maar helaas weer niet promoveerde). Maar hij greep zijn kans op 13 december 1925, toen hij tijdens VVV-LONGA (6-0) al na een (1) minuut mocht invallen. Hij begon met twee keer de LONGA-doelman met bal en al over de lijn te drukken (1-0, 2-0). Dat seizoen en de volgende vier seizoenen speelde hij op regelmatige basis in het eerste van VVV. Manus beschikte over een uitstekend schot, kon goed koppen en nam ook strafschoppen. Mede door zijn inzet pikte hij zo de nodige doelpunten mee. Met VVV beleefde hij uitstekende seizoenen, waarin de club steevast bovenin meedraaide.

Het eerste van VVV bij de viering van het 25-jarig jubileum van VVV. Tweede van links Manus de Lauwere? 

VVV 1 bij het afscheid van J. Tilmans in 1928. Vierde van links?

Voor de competities speelde VVV telkens 18 wedstrijden, maar daarnaast waren er beker- en andere wedstrijden. In de zomer van 1929 speelde VVV bijvoorbeeld in een grenscompetitie, met Tegelen, Spielverein Kaldenkirchen ’07 en Sportclub Lobberich ’02, waarin het er overigens soms stevig aan toeging. In de Nieuwe Venlosche Courant werden de namen van de doelpuntenmakers niet altijd vermeld, maar Manus de Lauwere scoorde in al die wedstrijden minstens 26 doelpunten: 

Een tussenstand in de grenscompetitie (uit de Sportkroniek van 19 september 1929).

Vermeldenswaard is de wedstrijd waarin Manus en een andere speler vanwege de intense hitte bevangen en vervangen werden (bekerwedstrijd De Valk-VVV 2-2, op 28 september 1926) en de wedstrijd waarin hij doelpuntte door een afgeslagen bal van flinke afstand over de uitgelopen keeper heen te schieten (competitiewedstrijd VVV-HEC-Waalwijk 8-1, op 15 december 1929). 

Het eerste van VVV in 1929. Zonder Manus de Lauwere?

Het seizoen 1929/1930 was het productiefste maar tevens laatste seizoen van Manus voor VVV 1. Hij scoorde toen elf goals, waarmee zijn totale doelpuntenproductie voor VVV op 26 goals kwam.

 

Medio december 1930 verdween hij definitief uit de selectie, en daarna kwam hij niet meer voor in de krantenverslagen. Hij bleef wel VVV’er. In juni 1931 verving hij de roemruchte Jos Delsing als secretaris van VVV. Lang duurde dat echter niet, want na zijn huwelijk in 1932 verhuisde hij naar Belfeld en werd hij vervangen als secretaris.

 Aankondiging van de beslissingswedstrijd Bleyerheide-BVV op het neutrale terrein van De Kraal. Kaarten konden aangevraagd worden bij VVV-secretaris De Lauwere (www.delpher.nl, Nieuwe Venlosche Courant van 31 maart 1932).

Tijdens de Tweede Wereldoorlog bleek Armand (Manus) de Lauwere uit het goede hout gesneden. Onvermijdelijk raakte hij betrokken bij illegaal werk, in de vorm van hulp aan krijgsgevangenen die ontsnapt waren uit Duitse kampen. Na verraad werd hij gearresteerd, veroordeeld en geïnterneerd in een concentratiekamp. 

Armand (Amandus) de Lauwere in gevangenschap.

Op 2 maart 1945, een dag na de bevrijding van Venlo stierf Armand, bijna 39 jaar oud, ver van huis, in het verdoemde Buchenwald. Hij liet zijn echtgenote en vier jonge kinderen achter. In het jubileumboek van 1953 herdacht VVV hem en de andere oorlogsslachtoffers.

Historicus Jan Brauer schreef een artikel over Armands tragische gang en er zal begin maart 2026 voor diens voormalige woonadres Julianastraat 10 in Belfeld een struikelsteen worden gelegd. Bij de legging zal ook een afvaardiging van VVV aanwezig zijn.

Reageren? Stuur Gerrit van der Vorst een emali; gp.vandervorst@xs4all.nl.