Nieuwe bestemming voor Sint-Nicolaaskerk: zorgappartementen

- door Albert Lamberts - 

De eerste Klaaskerk in het centrum van Venlo ging bij een bombardement in november 1944 verloren. 

De tweede Nicolaaskerk, in de volksmond Witte Kerk genoemd, deed dienst tot 1961 en kreeg toen een bestemming als sportzaal en gemeenschapshuis en ook de derde Sint-Nicolaaskerk is aan de eredienst onttrokken. Dat was op 6 december – de naamdag van de Heilige Nicolaas – 2019. Toen sloot  ook de danig onderkomen, nabij gelegen Heilig-Hartkerk. 

Nu liggen er vergevorderde plannen om in de Nicolaaskerk 39 zorgappartementen voor demente personen te realiseren. Aan de buitenkant  zal nauwelijks iets veranderen; alleen voor de nodige lichtinval zullen aanpassingen worden gedaan. Dat kan ook niet anders, want de Nicolaaskerk is een rijksmonument, ondanks dat het gebouw nog relatief jong is in relatie tot een monumentale status: het dateert van 1961.

Pastoor Huibers celebreerde op kerstavond 1961 de eerste mis in de nieuwe Nicolaaskerk in Venlo-Noord. De Venlose wijk Genooi telde in de beginjaren zestig van de vorige eeuw zo’n 4000 inwoners en dat aantal zou fors toenemen, omdat er veel nieuwbouw was voorzien. Het bisdom wilde een kerk, die aan maar liefst 900 kerkgangers plaats kon bieden; zitplaatsen wel te verstaan. Architect J. van der Grinten achtte een capaciteit van 300 zitplaatsen toereikend, maar het bisdom hield voet bij stuk. Dat was nog juist in de tijd van het Rijke Roomse Leven, al tekende zich al snel na aanvang van het Tweede Vaticaans Concilie (1962 – 1965) het gelijk van de architect af. 

Behalve de enorme  capaciteit was ook het ontwerp opvallend: de kerkgangers in een soort amfitheaterachtige setting rond het altaar. Er was één herinnering aan de eerste Klaaskerk: een Mariabeeld uit de oude kerk dat het bombardement in 1944 had overleefd. De nieuwe kerk oogstte alom niet slechts ver-wondering, maar toch vooral be-wondering. Nationaal en internationaal baarde de kerk in Venlo-Noord opzien en in tal van boeken met bijzondere, architectonische bouwwerken werd een plaats ingeruimd voor de Nicolaaskerk in Venlo.

De onlangs overleden pastoor Kunnen bracht het aantal zitplaatsen in 1986 terug tot 650 en liet verschuifbare panelen aanbrengen, zodat een dagkerk voor ongeveer 250 gelovigen zelfs mogelijk was. Uiteindelijk kwam er nog slechts een handvol gelovigen.  De exploitatiekosten waren niet meer op te brengen en sluiting kon niet uitblijven. 

M-Kozijn bv uit Sevenum ontwikkelt nu het gebouw, dat in 2020 werd aangekocht, en gaat er zorgappartementen voor dementerende mensen in realiseren rond een nog aan te leggen binnentuin. Zorgverlener Proteion is bij de plannen betrokken. Als de benodigde vergunningen door gemeente en de Stichting Cultureel Erfgoed zijn verstrekt, naar verwachting binnen enkele maanden, kunnen de bouwplannen van architectenbureau Verheyen – Smeets mogelijk al in 2023 zijn verwezenlijkt.

(Foto's collectie Albert Lamberts en Facebook)

Reageren? Stuur Albert Lamberts een e-mail: albertlamberts@home.nl.

 

De Venlose stenen in het Nationaal Holocaust Namenmonument in Amsterdam (2)

Achttien stenen van Venlose slachtoffers van de Holocaust ontbreken nog in het Nationaal Holocaust Namenmonument in Amsterdam. We hebben zelf hun virtuele naamstenen gemaakt. Ze volgen hieronder. 

Voor wie het monument wil bezoeken. Je vindt het aan de westzijde van de Weesperstraat, tussen de Nieuwe Herengracht en de Nieuwe Keizersgracht, direct achter Hermitage Amsterdam. Op deze locatie stond een huizenblok, dat in de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw is afgebroken. Op deze plek woonde een groot aantal, door het naziregime vermoorde Joden. Het staat plaatselijk bekend als Weesperplantsoen: website National Holocaust Namenmonument.

Ondanks protest van de buurt is het monument er toch gekomen. Het is op 19 september 2021 onthuld door koning Willem-Alexander en Jacques Grishaver, initiatiefnemer van het monument en voorzitter van het Nederlands Auschwitz Comité.

(Gerrit en Heleen van der Vorst en Sef Derkx)

 

De Venlose stenen in het Nationaal Holocaust Namenmonument in Amsterdam

 'Van al die doden die nooit een graf gekregen hebben zijn de namen hier in steen gebeiteld, evenzovele kleine grafstenen, waarmee ze voorgoed een eigen plek hebben gekregen.'

- Abram de Swaan, in De Groene Amsterdammer van 20 januari 2022.

In Amsterdam staat het Nationaal Holocaust Namenmonument met de namen van 102.000 mensen, die slachtoffer werden van de Holocaust, de grootste misdaad in de geschiedenis. Een plek waar vermoorde mensen herdacht kunnen worden door nabestaanden en door anderen. 

Een monument met zoveel namen is tevens een blijvende waarschuwing voor de dramatische gevolgen die racisme en discriminatie kunnen hebben.

Nationaal Holocaust Namenmonument (foto Dirk P.H. Spits/Nederlands Auschwitz Comité)

Het monument is ontworpen door architect Daniel Libeskind. Het  omvat vier Hebreeuwse letters die samen het woord weergeven, dat In herinnering aan betekent.  Wie de gedenkplaats binnengaat,  treedt een labyrint van gangen tegemoet met aan weerszijden twee meter hoge bakstenen muren. Op elk van de 102.000 stenen is een naam, geboortedatum en leeftijd bij overlijden gegraveerd. De namen zijn aanraakbaar. 

Klik hier: Live stream Holocaust Namenmonument.

Vandaag presenteren we deze Floddergatsblog met de naamstenen van de slachtoffers van de Holocaust uit de gemeente Venlo. 

Dank aan fotograaf Patrick Sternfeld in Amsterdam.

(Gerrit en Heleen van der Vorst en Sef Derkx)