donderdag 18 februari 2021

De Halte XL van woensdag 17 februari 2021 - Poejakke in Belvend aan de Maas

 - door Sef Derkx - 

Arriva heeft ons naar Belfeld gebracht. Koning Winter is weliswaar aangekondigd, maar hij heeft zijn ijzige intrede nog niet gedaan. We lopen naar de Maas, naar de familie Van Hooren. Vanuit de verte zien we het al. De Maas staat zo hoog, dat de schotten van de waterkering zijn geplaatst. We moeten dus achterom binnen. 



Hoog water bij Belfeld, februari 2021 (foto's Wim van Hooren) 

Het pad naar de voordeur staat deels onder water. Wim van Hooren is de rust zelf. Als er iemand is, die de grillen van Mooder Maas kent, is hij het. De familie heeft de desastreuze watersnood van 1993 en van 1995 meegemaakt. Geen paniek dus door de huidige waterhoogte. Wim is zijn hele werkzame leven parlevinker geweest, hij was de laatste in Nederland van zijn beroepsgroep. Zijn varende winkel, waarmee hij boodschappen bracht naar de Maasschippers, dobbert heden ten dage in Museumwerf Vreeswijk. Met regelmaat haalt het gezin de proviandboot op om een pleziervaart te maken over de binnenwateren.

Wim van Hooren (foto van website Waterschap Limburg)

Varen op de Maas, contact met passerende schippers uit Nederland, België, Duitsland en Zwitserland en daarmee ook nog je kost verdienen. Het lijkt een droombaan. Lijkt, want een parlevinker moest hard werken, poejakke zoals het in het dialect wordt genoemd. De dag begon om zes uur ’s morgens en eindigde pas laat in de avond. De scheepvaart over de Maas gaat immers de klok rond. Het werk van de parlevinker idem dito, in weer en wind. Alleen op zondag had hij vrij. Wat heet vrij? De zondag werd grotendeels besteed aan de boekhouding en bestellingen. Zijn werkgebied lag vast in een vergunning en strekte zich uit van de Maasbocht bij Neer tot in Venlo.

Parlevinker in vol bedrijf (foto van website De Limburger)

Hoe lang woont de familie al op deze prachtplek pal aan de Maas? In 1901 meert opa Willem van Hooren zijn binnenvaartschip De Generaal van der Tann af in Belfeld. In het allereerste café aan wal ontmoet hij de knappe kasteleinsdochter An Tulkens. 

Het is liefde op het eerste gezicht. Ze trouwen en krijgen zeven kinderen. Kleinzoon Wim van Hooren: ‘Opa was behalve schipper, ook veerman, visser en kastelein. Bij leven werd hij al een legende. In 1930 kwam hij met zijn schip door dichte mist vast te liggen bij Hardinxveld. Na drie dagen kwam een parlevinker langszij. Opa Willem was onder de indruk en deed niet alleen de benodigde boodschappen, maar kocht meteen de boot van de parlevinker.’    

Echtpaar Wim en An van Hooren-Tulkens op latere leeftijd (collectie Bart Leurs)

Meer weten over de parlevinker en de geschiedenis van deze bijzondere plek aan de Maas? Jan Peeters schreef er het interessante boek Time is Money over. De titel verwijst naar de naam van de winkelboot. 

Reageren? Stuur Sef Derkx een e-mail: floddergats@xs4all.nl. 

De Strafschop Aller Strafschoppen - VVV wint de beker

door Sef Derkx -

Wat schreef de Volkskrant vanmorgen? 'Carnaval mag niet zijn doorgegaan, als ook nog de bekerfinale wordt bereikt zal het toch als zodanig aanvoelen.' Als. Als de halve finale tegen Vitesse wordt gewonnen. Als dus. Hoe zei mijn moeder het? 'As dit, as det. Asse zien verbande kaole!'

De geschiedenis overziend zijn er niet zo veel landelijk aansprekende successen geweest voor VVV. In 1959 werd in de finale om de KNVB Beker gewonnen van ADO. Met liefst 4-1 of zo u wilt met 1-4. Want de wedstrijd werd gespeeld in het Zuiderpark in Den Haag. Dat feit geeft de overwinning van VVV destijds nog meer reliëf. In deze Floddergats laven we ons aan het zoet van dit grootste succes uit de clubgeschiedenis. We gaan ervoor terug naar de dag van de finale, naar woensdag 17 juni 1959.

Woensdag 17 juni 1959, elftalfoto van een gemotiveerd VVV (foto met dank aan Gerrit van der Vorst)  

De KNVB Beker had in het seizoen 1958-1959 weinig status. De publieke belangstelling voor de midweekse wedstrijden viel tegen en het programma verliep chaotisch. Wedstrijden in de tweede en vierde ronde werden vrijwel gelijktijdig gespeeld. Voor VVV en ADO en hun supporters leefde de finale van de KNVB Beker echter wel degelijk. Dat de clubs aantraden in de thuishaven van ADO had de instemming van VVV. Het Zuiderpark had een capaciteit van liefst 25.000 toeschouwers en zat mudjevol voor de eindstrijd. Dit was dus ook kassa voor VVV, dat deelde in de recette. 

De Haagse club was favoriet bij de kenners en kwam na zeven minuten voor met 1-0 dankzij een goal van Roel Timmer. Geen vuiltje aan de lucht, dachten de ADO-supporters. Het zou echter anders uitpakken voor de Hagenaars. VVV boog de achterstand om in een voorsprong door goals van Herman Teeuwen en Hans Sleven. Het scorebord wees een tussenstand aan van 1-2. Toen volgde de 43ste minuut met de Strafschop Aller Strafschoppen uit de historie van VVV.

Frans Swinkels helpt Herman Teeuwen bij de wisseling van de krappe keeperstrui (foto familie Teeuwen, met dank aan Gerrit van der Vorst)

Keeper Frans Swinkels beging een overtreding en arbiter Roomer kende een penalty toe. Goalgetter Timmer meldde zich ervoor, een technisch begaafde ADO’er. Hij legde de bal zorgvuldig op de stip, kwam omhoog en keek tot zijn grote schrik in het pokerface van Herman Teeuwen, de kwelgeest voor iedere tegenstander van VVV. ‘Herman van de Mins’, zoals hij werd genoemd, had de plaats ingenomen van keeper Swinkels. Die werd aan de rand van het veld aan een blessure behandeld. 

De boomlange Teeuwen had snel de zwarte trui van de doelman over zijn hoofd getrokken. De mouwen van het tricot reikten iets verder dan de ellebogen, de onderkant bleef steken boven de navel. Wat Timmer toegebeten kreeg, is niet geheel duidelijk maar de schrik sloeg hem in de benen. Tergend langzaam liep Teeuwen achteruit naar de doellijn. Timmer legde aan en tot ontzetting van alles en iedereen van ADO, kwam de bal terecht op één van de ver uitgestoken handen, formaat kolenschoppen, van Teeuwen. Penalty gemist op slag van rust.

Cartoonist Dik Bruynesteyn werd geïnspireerd door de Strafschop Aller Strafschoppen (met dank aan de familie Teeuwen en Gerrit van der Vorst) 

ADO kwam aangeslagen terug uit de catacomben en VVV kreeg in de tweede helft juist vleugels. Karl-Heinz Spikofski dartelde bij herhaling door de Haagse verdediging. In de twaalfde minuut soleerde international Jan Klaassens door de linies van ADO en tekende de 1-3 aan. De wedstrijd, waarvan iedereen met een Haags hart tevoren dacht dat het een ‘makkie’ zou worden, was gespeeld. De stemming op de tribunes werd grimmig, ADO toonde zich een slecht verliezer en beging grove overtredingen. 

Halverwege de tweede helft scoorde Jan Schatorjé de 1-4 en gloorde voor VVV de eerste hoofdprijs op het hoogste niveau. Na het laatste fluitsignaal renden de zo’n honderd meegereisde VVV-fans dolblij het veld op. In de chaos kreeg VVV-aanvoerder Gijs Nass de beker uit handen van Toon Schröder, de voorzitter van de KNVB. De beker bleef uiteindelijk zelfs twee jaar in het bezit van de Venlonaren, want de voetbalbond besloot vanwege de geringe belangstelling in het seizoen 1959-1960 geen bekertoernooi te organiseren.

Trots poseren spelers en bestuursleden van VVV met de beker (foto met dank aan Gerrit van der Vorst)

 VVV-voorzitter Jo van Daalen en burgemeester De Gou met KNVB-beker (foto Boy Coehorst/collectie Sef Derkx)

Reageren? Stuur Sef Derkx een e-mail: floddergats@xs4all.nl.

dinsdag 16 februari 2021

Vijftig jaar pophuizen in Venlo - Posterexpositie op drie plekken

- Beeldmateriaal Sjaak Peters, tenzij anders vermeld - 

Vijftig jaar poppodia in Venlo betekent ook vijftig jaar popprogrammering. Poppodium Grenswerk start in samenwerking met audiovisuele vormgever Sjaak Peters een buitenexpositie getiteld: Waarom knip je dat haar niet af? 

Met affiches worden deze vijf decennia popprogrammering in Venlo belicht. De posters zullen op drie plekken in Venlo komen te hangen: OOC op de hoek van Kaldenkerkerweg en Heutzstraat, bij het voormalige  Perron55 een stuk verder op aan de Kaldenkerkerweg (nu de Voedselbank) en Grenswerk aan de Peperstraat.


Het prachtige affiche bij de tentoonstelling is ontworpen door Roel Vennekes

We spreken telefonisch even met medesamensteller Sjaak Peters: 'De staf van Grenswerk was op de historische datum gewezen van 26 februari 1971. De dag dat het Open Ontmoetingscentrum open is gegaan. Daarop werd ik benaderd. Ze vroegen om foto’s. Zelf was al enige tijd bezig met het verzamelen van OOC-posters en het organiseren van een tentoonstelling. Corona gooide echter roet in het eten. Ik heb aan Grenswerk het idee van de posters aangeboden om ze voor een straattentoonstelling te gebruiken. Van het een kwam het ander, dus daar ben ik nu druk mee bezig.' We zijn zeer benieuwd naar het resultaat van deze exercitie naar vijftig jaar popprogrammering.

Op 26 februari 1971 om halfacht ’s avonds was het zover. De deuren van het OOC op de hoek Kaldenkerkerweg en Heutzstraat gingen open. De popgroep Inca Bullet Joe uit Dordrecht was de eerste band die in OOC optrad. Over enkele dagen ligt dit iconisch exact een halve eeuw terug in de geschiedenis.

In het pand van het OOC zat in een verder verleden een filiaal van De Gruyter

Met de komst van OOC ontstond in Venlo voor het eerst een onafhankelijke plek met ruimte voor een doorlopende popprogrammering. Dat is nooit meer verdwenen. OOC was de voorloper van Perron55 en later Poppodium Grenswerk.

Affiches van het OOC in het straatbeeld

Nu, precies vijftig jaar nadat het OOC openging, worden de drie panden waar het zich de afgelopen halve eeuw allemaal heeft afgespeeld omgetoverd tot expositieruimtes. De drie tempels van de jongerencultuur zullen allemaal hun rijke geschiedenis tonen met historische affiches. Een mooie wandeling, die bovendien coronaproof is, langs de drie locaties maakt de expositie compleet.

Het OOC in 1976

OPROEP!

Grenswerk is voor de expositie nog op zoek naar affiches uit deze lange geschiedenis. Heb je nog iets moois thuis liggen? Mail ze dan voor 19 februari naar info@grenswerk.nl. Wij hebben ook de mogelijkheid om ze in te scannen.

Vrijdag 19 februari 2021 interviewde Omroep Venlo Sjaak Peters: https://omroepvenlo.nl/fragmenten/video/tentoonstelling-affiches-vijftig-jaar-poppodia-in-venlo

Tot slot volgt hier een kleine selectie van de affiches die zullen geëxposeerd.

Ontwerp Thijs Frissen

Ontwerp Sjaak Peters

Ontwerp Sjaak Peters

Ontwerp Sjaak Peters

Ontwerp Sjaak Peters

Ontwerp Sjaak Peters

Ontwerp Ruud Wolters

Ontwerp Rob Frey

Ontwerp Rob Frey

Ontwerp Rob Frey

Ontwerper onbekend/Piss off?

Ontwerper onbekend

Ontwerper onbekend

Ontwerper onbekend

Ontwerper onbekend

Ontwerp Arny Raedts


 

maandag 15 februari 2021

De man achter de vrouw achter de Soep van Mooder Cornet, was de man achter de Venlose revues

- tekst Sef Derkx -

- beeldmateriaal familie Engels-Cornet en Joep Schouren, tenzij anders vermeld - 

Vooraf dit, voor wie het nog niet heeft ontdekt: door op de foto's te klikken met de muis, ziet u ze als bij toverslag uitvergroot. 

We publiceerden een blog om van te watertanden: De Soep van Mooder Cornet (sefderkx.blogspot.com). We hopen daarmee de vrouw achter de Soep van Mooder Cornet, Maria Cornet-Janssen, de eer gegeven te hebben, die haar toekomt. 

Via Facebook kregen we veel reacties. Een sprong eruit. Joep Schouren stuurde een foto van het recept. Nu ja, zult u denken. Er zijn zoveel verschillende varianten. Dit recept is echter met aan zekerheid grenzende waarschijnlijk het authentieke van Mooder Cornet in hoogstderzelve persoon. Mia, de oma van Joep Schouren, was een schoonzusje van Maria Cornet-Janssen en een zus van Sef Cornet.

Het recept wordt al in de familie bewaard en beproefd. Hier volgt het:

Het originele typoscript van het authentieke recept van de soep van Mooder Cornet verdient wellicht een veilige plek in het Gemeentearchief Venlo, waar het onder optimale condities wordt bewaard (met dank aan Joep Schouren)

De man achter de vrouw achter de Soep van Mooder Cornet, was wereldberoemd in Venlo en is dat eigenlijk nog steeds. Het is Sef Cornet, dé man achter de Venlose revues van de Venlose revues van voor en na de Tweede Wereldoorlog.

Sef Cornet op jonge leeftijd

Venlo heeft een rijke historie wat betreft revues. Het is een traditie die teruggaat tot januari 1920, toen Venlo in 1919  op de planken werd gebracht. De revue is geen jaarlijkse traditie. In de ruim negen decennia die verstreken zijn, waren de revue-loze jaren in de meerderheid. Zonder iemand te kort te willen doen, rijst er uit de geschiedenis van de Venlose revue toch één man op: Sef Cornet, een van de founding fathers, samen met zijn broer Mathieu auteur, regisseur, maar bovenal ster van de Venlose revues.

Mathieu Cornet

Van zijn dochter, Ine Engels-Cornet, mochten we enkele jaren geleden een fotoalbum lenen, vervaardigd in 1939 toen Sef Cornet een kwart eeuw op het podium stond. Een jubileum waarvoor hij de revue ’t Hingk mich de nek oet… schreef. De titel was vanzelfsprekend schertsend bedoeld.

Omslag jubileumrevue, 1939

Het fotoalbum is van vooroorlogse kwaliteit. De kartonnen bladen waarop de foto’s zijn geplakt, worden ter bescherming van dezelfde foto’s gescheiden door van dat dun, transparant en knisperend papier. Hans Nachtsheim - een naam bekend van veel foto’s van Venlo puinstad - is de samensteller. De fotograaf doet verslag van de uitvoering van de revue op zaterdag 23 september 1939, de avond dat Sef Cornet gehuldigd werd. 

Sef Cornet wordt toegesproken door burgemeester Berger, 23 september 1939

Bij de foto’s heeft Nachtsheim de erbij behorende teksten uit het officiële programmaboekje geplakt. Het maakt het album tot een historisch interessant document. We kijken allereerst in de kleedkamers waar de artiesten in hun kostuums worden geholpen en door Hub. Schoenmakers worden gegrimeerd. 

Achter de coulissen van de jubileumrevue

Als de revue begint, staat de fotograaf in de coulissen en van daaruit legt hij de twee bedrijven van twintig taferelen vast. Vlak voor de pauze, als het hele gezelschap op de planken staat, betreedt burgemeester Berger het podium van De Prins van Oranje om jubilaris Sef Cornet te huldigen. Na hem volgt Jocusvors Toeën Schrijnen die spreekt namens alle Venlose verenigingen. De laatste bladen van het album zijn gereserveerd voor foto’s, gemaakt tijdens een feestavond voor de tientallen medewerkers van de revue. Uit een ingeplakte recensie blijkt dat Sef Cornet (als Sjeraar Bolwater), Wiel Seelen (in de rol van aangever Sjuul Tomaal), de Melodian Singers en het orkest Radio Revellers de dragende krachten van ‘t  Hingk mich de nek oet… zijn. Maar de recensent is ook positief over de rest van het gezelschap: “Dan de dertig andere vrouwelijke en mannelijke medewerkers, van wie velen voor het eerst het podium betraden, maar bij wie het enthousiasme en de animo het van de plankenkoorts verre bleek gewonnen te hebben.”  

Accordeonist Giel Aerts

Scène met Sef Cornet

In het comité dat de huldiging gewicht moest geven, komen we veel Venlose coryfeeën tegen. Eén naam springt eruit, die van J. Buziau. Johan Buziau (1877-1958) was een van de grootste komieken en revueartiesten uit de Nederlandse geschiedenis. Van hem wordt verteld dat hij alleen maar het podium op hoefde te lopen en naar de zaal te kijken om het publiek een collectieve lachstuip te bezorgen. De groten van het Nederlandse cabaret, Toon Hermans, Wim Kan en Wim Sonneveld, hebben bij herhaling verteld dat zij zich schatplichtig voelden aan deze grootmeester van het komische genre. Dat Buziau’s naam prijkt in het lijstje van het huldigingcomité voor Sef Cornet is opmerkelijk. In de diverse publicaties over Sef Cornet wordt vaak een vergelijking getrokken tussen beide komieken, hier en daar wordt Cornet expliciet de Venlose Buziau genoemd. Ze moeten elkaar hebben gekend en ongetwijfeld zal Sef door Buziau geïnspireerd zijn.

Prentbriefkaart uit de jaren dertig (collectie Sef Derkx)

Sef Cornet (1898-1953) groeide op met één zus: Mia en drie broers:  Sjang, Mathieu en Baer. Sef was de benjamin. Van dit gezin Cornet-Mulkens treft u de genealogische gegevens aan op de volgende site: (https://genwiki.nl/limburg/index.php?title=Cornet&fbclid=IwAR1fzAZ6HJP796YvQ70MCOfi_o_SrHvzi8cbMHwja-XHVfXHsbrTNwUCUEE)

Joep Schouren stuurde ook een studiofoto van vader en moeder Cornet-Mulkens en hun kinderen. De opname was tot dusver alleen in de familie bekend en wordt nu gedeeld, waarvoor onze dank.


Er zijn veel overleveringen over de jongens. Hoe Sef al op zijn tiende poppenkastvoorstellingen gaf, hoe in de kelder van het ouderlijk huis aan de Moerdijkstraat (nu Sint-Martinusstraat) voorstellingen werden gegeven voor de vriendenschaar. Als Sjang een emmer water door de kelderraam naar binnen kieperde, was dat het teken dat de voorstelling beëindigd was. 


Die Port van Cleve van bioscoop- en filmpionier Jos Cauba aan de Vleesstraat, circa 1905 (met dank aan Piet Braem)

Still uit de slapstick opgenomen in het Villaprk, circa 1914 (collectie Gemeentearchief Venlo/Limburgs Museum)

Bioscoopeigenaar en filmpionier Jos Caubo maakte rond 1914 een slapstick met Sjang, Mathieu en Sef. De film werd opgenomen in het Villapark. Een van de jongens leest een krant, die  na een ruzie met de anderen doormidden wordt gescheurd en tot slot door een filmische omkeertruc weer de originele, complete krant wordt. au.

Prentbriefkaart met rechts Rembrandttheater, voorheen Grand Theater, jaren dertig (collectie Sef Derkx)

Sef werd in de herfst van 1925 exploitant van het Grand Theater, het latere Rembrandttheater aan de Parade. Na enkele jaren verhuisde hij als kastelein naar de Oude Markt om in de jaren dertig de exploitatie op zich te nemen van De Prins van Oranje. De Venlose revue lag acht jaar stil, maar in 1932 waren de broers Cornet opnieuw present met Dreej jongens en ein maedje. In deze revue maakte Sjeraar Bolwater, het alom bekende alter ego van Sef, zijn entree. 

















Sjeraar Bolwater

De traditie van een jaarlijkse revue tijdens de septemberkermis werd volgehouden tot 1939, tot ’t Hingk mich de nek oèt…  Lezend in de vooroorlogse tekstboekjes valt het op dat de revues geen niemendalletjes waren. Met de teksten werd ingehaakt op actuele zaken als werkeloosheid en de annexatie van Oostenrijk door de nazi’s. In 1946 werd de traditie weer opgepakt met Och d’n oedel! Toen Sef bij de première op 19 januari voor het eerst opkwam als Sjeraar Bolwater, rees het publiek van zijn stoel en bracht hem een minutenlange ovatie. Sjeraar met zijn onvervalste Venlose humor was er weer na meer dan vijf jaar. Het inktzwarte hoofdstuk van de Tweede Wereldoorlog was nu omgeslagen.

Annie Renkien toont op decente wijze haar nylonkousen (collectie Annie Renkien)

Och d’n oedel! luidde een glorietijd in voor de Venlose revue. Een nauwelijks te overschatten inbreng had Harry Verhagen die alle muziek schreef. Annie Renkien schitterde in Waat-e-waer! uit 1947 als een modern meisje, vertelde ze me enkele jaren gelden in een interview: “We hebben zo onbeschrijflijk veel plezier gehad. Ik realiseerde me het toen niet helemaal, want ik was jong. Sef Cornet was een prachtige man. Een rasartiest. Na afloop van de voorstelling gingen we af en toe nog een tochtje maken langs de stampvolle cafés. Als Sef binnentrad, hief hij mijn liedje aan. ‘Maak veur os maedjes vreeje baan, weej hebbe nylonkouse aan, een tas van plastic aan de hand, gebleikde haor det steit charmant’. Iedereen viel in en het daverde dan in zo’n café. Heerlijk. Wat was dat een mooie tijd." 

In 1949 vierde Sef zijn 35-jarig jubileum met Uig hae! Zijn populariteit in Venlo was ongekend groot; door zijn optredens voor de Regionale Omroep Zuid had hij ook elders in Limburg de status van bekend artiest. Sef was een bezige man. Naast zijn werk als tekstschrijver (zijn favoriete plekje was de wc!) en uitvoerend artiest in tal van producties, was hij kastelein in het drukbeklant café Cornet aan de Parade.

Huldiging Sef Cornet in 1949 (collectie Annie Renkien) 

Sef Cornet achter de tap van café Cornet aan de Parade


Advertentie Piet Camps voor De Träöt

Het nieuws van zijn plotse overlijden op 23 oktober 1953 kwam aan als een mokerslag. Venlo vierde die vrijdagavond feest rond het beeld van ’t Schinkemenke dat werd onthuld. Het was een gebeurtenis waarbij men Sef had verwacht, maar de Venlonaar was met ernstige gezondheidsklachten overgebracht naar het ziekenhuis. Een combinatie van longontsteking en hartfalen werd hem fataal, Sef werd slechts 55 jaar oud. Het verbijsterende nieuws dompelde de stad, die hij zo vaak aan lachen had gebracht, in diepe rouw. 

Grafmonument Sef Cornet op de Algemene Begraafplaats (foto MeerWolff)

Tot slot. De première van de nieuwe revue De vlook van Hölster Heinke  is vanwege de coronapandemie uitgesteld https://www.maaspoort.nl/programma/premiere-de-vlook-van-holster-heinke-venlose-revue/

Reageren? Stuur Sef Derkx een e-mail: floddergast@xs4all.nl.